News
NATIONALE REISOPERA
21 November 2008Commission by the NATIONALE REISOPERA: HOTEL de PEKIN -Dreams for a Dragon Queen (November 2008 the official opening of the new operatheatre in Enschede Netherlands). Libretto by Friso Haverkamp.
Hotel de Pekin -dreams for a dragon queen
21 November 2008Preliminary
Portrayed in the Dramatis Personae of China's legendary founding Empereor QIN SHIHUANGDI and the Empress Dowager CIXI, bridging an imperial span of more than 2000 years [QIN SHIHUANGDI being the first, CIXI de facto the very last ruler of an empire since 221 BCE], the main character of Hotel de Pekin turns out to be [imperial] CHINA itself.
With the interaction between QIN SHIHUANGDI and CIXI as its backbone, the opera focuses on CHINA's [everlasting [?] imperial matrix and reflects on the implications of the past for an [imperial] order of the present.
Basically a stream of consciousness or interior monologue by CIXI, articulated in 18 scenes or 'DREAMS', the opera stages a kaleidoscopic range of images and flashes-back as CIXI [age 73, dying in 1908, the opera's actual setting] rethinks and reenacts some key experiences, relationships and events in her life, scenes all converging to her last and deepest wish to die for and in her immortal dream of a new CHINA.
Hotel de Pekin takes CIXI, no doubt one of the most complex characters in CHINA's more recent history, as a woman endowed with rebellious independence, able to move definitively beyond the constraints and repetitive rhythm of the Dragon's eternity.
In line with this view, the opera sets up a conflict between CIXI 'the imprisoned Empress Dowager' and CIXI 'the free intelligence restricted by nothing', and so fits the two standard opninions on CIXI [cf the bioghraphical note on CIXI] into a new interpretation.
Recognising her as a highly capable ruler and responsible regent, Hotel de Pekin assumes that CIXI did hasten [to say the least] the collapse of the QING dynasty [as history wants it], be it for different reasons.
Once she came to a savage judgment on and a final demasque of the Dragon's empty authority [its sacred void, its perverse celebration of stasis and death] and decided there was no other way out to fight the morbid agression of the West, CIXI deliberately enticed the dying QING dynasty and so imperial CHINA into a radical change, to open up new perspectives and a radiant future for CHINA, a development which, 100 years after CIXI's death, is at stake, worldwide.
Hotel de Pekin: a tribute to CHINA ! certainly, but no less an homage to an exceptional woman:
'imperous, cruel, ruthless, as well as thoughtful, elegant, charming and sophisticated', in other words:
a 'Queen of the Night', who did not accept an angry nostalgia that wants the pathos of a violated past, or an 'eternal freeze' haunted by the ghost of an imperial unconscious that projects an 'impossible' past onto an even 'unthinkable' future;
a 'Queen Mother', who did however turn her death into a ressurrection of her people and deliberately tried, by breaking the QIN[G] 's feudal matrix, to 'redefine' CHINA.
Friso Haverkamp
Willem Jeths: Hôtel de Pékin -dreams for a dragon queen-(2008) tekst: Friso Haverkamp
22 November 2008Met de dood van Cixi (1835-1908), de laatste keizerin van China, kwam na ruim 2000 jaar en een lange reeks dynastieën een eind aan het hemelse mandaat van de drakentroon. Grondlegger en naamgever van dit rijk was de eerste keizer Qin Shi Huangdi, legendarisch door ondermeer de bouw van de Chinese muur en het terracotta leger uit zijn keizerlijk graf.
Hôtel de Pékin, de opera die librettist Friso Haverkamp en componist Willem Jeths in opdracht van de Nationale Reisopera schreven, is in essentie een samen hangende reeks van achttien dromen vandaar de ondertitel Dreams for a dragon Queen waarin Cixi in het uur van haar dood terugblikt op haar leven en regent schap. Deze scènes geven een deels fictief, deels historisch beeld van Cixi, zonder twijfel één van de meest complexe en omstreden karakters uit China’s meer recente geschiedenis, een tragische koningin in een verscheurde tijd.
Doordrongen van het besef dat er voor China geen weg terug is en alleen een radicale maatschappelijke verandering nog perspectief kan bieden, maakt de gevreesde en verguisde Cixi de weg vrij voor een nieuw China, door zich met het eens zo grote verleden, in de persoon van de aanbeden Qin keizer, in de dood te verenigen. Een ‘liefdesdood’ waarin begin en einde van een vergane tijd als na eeuwen samenvallen en zich de contouren aftekenen van een toekomst. Het is met name deze schijnbare paradox, de dood als voorwaarde voor een (her-)levend China, dat Hôtel de Pékin maakt tot een opera waarin eigentijdse ontwikkelingen en een levend verleden elkaar raken.
Het zeer eigen muzikale idioom van Willem Jeths en de rijke Chinese klankwereld gaan moeiteloos een synthese aan. Vrij en organisch gebruik van Chinese klanken en instrumenten en Westerse symfonische middelen resulteren in een hoogstpersoonlijke interpretatie van een Chinese (muzikale) essentie.
Ook al kan een opera onmogelijk recht doen aan een legende als Cixi, wier tijd en regentschap sinds haar dood door nieuwe machthebbers en massieve propaganda werd geplunderd, ingrijpend herschreven of zelfs uitgewist, Hôtel de Pékin waagt niettemin een voorzichtige poging enig tegenwicht te bieden. Hôtel de Pékin is in de eerste plaats een soms kritisch tribuut aan China, maar zeker niet minder een poging een Europese en een Chinese operatraditie te verenigen in één voorstelling.
